نرمال بوتانول (N-Butanol) که با فرمول شیمیایی C₄H₁₀O شناخته میشود، یکی از مهمترین الکلهای چرب مورد استفاده در صنایع شیمیایی است. این ترکیب به صورت مایع بیرنگ، با بوی ملایم الکلی و قابلیت اشتعال بالا شناخته میشود. از نظر ساختاری، نرمال بوتانول دارای چهار اتم کربن است که بهصورت زنجیرهای متصل شدهاند. این ماده به طور طبیعی در فرآیندهای تخمیری برخی میوهها و نوشیدنیهای الکلی وجود دارد، اما در مقیاس صنعتی بیشتر از طریق هیدروژناسیون بوتیرالدهید تولید میشود.
به دلیل ویژگیهای فیزیکی و شیمیایی خاص از جمله پایداری حرارتی، حلالیت مناسب در ترکیبات آلی و واکنشپذیری بالا، نرمال بوتانول در صنایع مختلف از جمله رنگ و رزین، پلاستیک، داروسازی و عطرسازی کاربرد فراوانی دارد. این ماده یکی از پرمصرفترین حلالهای صنعتی محسوب میشود که نقش مهمی در بهبود کیفیت محصولات نهایی ایفا میکند.
مشخصات فیزیکی و شیمیایی نرمال بوتانول
| ویژگی | مقدار یا توضیح |
|---|---|
| فرمول شیمیایی | C₄H₁₀O |
| وزن مولکولی | 74.12 گرم بر مول |
| نقطه جوش | حدود 117 درجه سانتیگراد |
| نقطه ذوب | حدود -89 درجه سانتیگراد |
| دانسیته | 0.81 گرم بر سانتیمتر مکعب |
| حلالیت در آب | محدود |
| فشار بخار | 4.4 میلیمتر جیوه در 20 درجه سانتیگراد |
| رنگ و بو | مایع بیرنگ با بوی ملایم |
| عدد CAS | 71-36-3 |
| اشتعالپذیری | بالا |
کاربردهای نرمال بوتانول در صنایع مختلف
1. صنعت رنگ و رزین
یکی از اصلیترین کاربردهای نرمال بوتانول، استفاده در صنعت رنگ و رزین است. این ماده به عنوان یک حلال مؤثر در ترکیبات رنگی بهکار میرود و باعث افزایش روانی و یکنواختی رنگ میشود. استفاده از نرمال بوتانول موجب بهبود زمان خشک شدن، افزایش دوام لایه رنگی و جلوگیری از ایجاد حباب در پوششها میگردد. همچنین، به دلیل خاصیت تنظیمکننده ویسکوزیته، از آن به عنوان عامل اصلاحکننده رزینها نیز استفاده میشود.
2. تولید پلاستیک و پلیمر
در صنعت پلاستیک، نرمال بوتانول به عنوان ماده اولیه در تولید پلیوینیل بوتیرال (PVB) و سایر پلیمرها مورد استفاده قرار میگیرد. حضور این ماده در ترکیبات پلیمری موجب افزایش انعطافپذیری، مقاومت در برابر ضربه و بهبود خواص فیزیکی محصولات نهایی میشود. این ویژگیها باعث شده نرمال بوتانول به یکی از مواد کلیدی در صنایع تولید پوششهای محافظ، چسبها و پلاستیکهای فنی تبدیل شود.
3. تولید مواد شوینده
در صنعت شویندهسازی، نرمال بوتانول به عنوان حلال و عامل مرطوبکننده نقش دارد. این ماده با افزایش انحلالپذیری مواد فعال سطحی، موجب ارتقای کارایی شویندهها و بهبود قدرت پاککنندگی آنها میشود. به دلیل خاصیت ایجاد کف پایدار و افزایش نفوذ مواد شوینده، از نرمال بوتانول در ترکیب انواع شامپوها، مایع ظرفشویی و مواد تمیزکننده صنعتی استفاده میشود.
4. عطر و طعمدهندهها
به دلیل بوی ملایم و توانایی انحلال بالا در ترکیبات آلی، نرمال بوتانول در تولید عطرها و اسانسها کاربرد گستردهای دارد. این ماده به عنوان حامل ترکیبات عطری عمل کرده و موجب افزایش ماندگاری و پخش یکنواخت رایحه در محصولات معطر میشود. همچنین در صنایع غذایی، به مقدار کنترلشده، برای تثبیت و توزیع یکنواخت طعمدهندهها مورد استفاده قرار میگیرد.
5. صنایع دارویی
در حوزه داروسازی، نرمال بوتانول به عنوان حلال دارویی در فرمولاسیون شربتها، کپسولها و داروهای مایع کاربرد دارد. این ماده به حل شدن بهتر مواد مؤثره کمک کرده و در نتیجه موجب افزایش جذب و اثربخشی دارو میشود. از طرفی، استفاده از نرمال بوتانول با خلوص بالا در این صنعت بسیار حائز اهمیت است تا از هرگونه آلودگی و اثر جانبی جلوگیری گردد.
فرآیند تولید نرمال بوتانول
روش صنعتی تولید نرمال بوتانول معمولاً از طریق هیدروژناسیون بوتیرالدهید انجام میشود. در این فرآیند، ابتدا بوتیرالدهید از ترکیب پروپیلن با گاز سنتز (ترکیبی از هیدروژن و مونوکسید کربن) تولید شده و سپس در حضور کاتالیزورهای فلزی نظیر نیکل یا پالادیم، طی واکنش هیدروژناسیون، به نرمال بوتانول تبدیل میشود.
این واکنش در دما و فشار کنترلشده انجام شده و به دلیل پایداری بالا، بازدهی مناسبی دارد.
در سالهای اخیر، روشهای زیستتولیدی (بیولوژیکی) نرمال بوتانول نیز مورد توجه قرار گرفته است. در این روش، از باکتریهایی مانند Clostridium acetobutylicum برای تخمیر قندها و نشاستهها استفاده میشود. تولید بیولوژیکی نرمال بوتانول یک روش سبز و پایدار محسوب میشود، زیرا ضمن کاهش انتشار گازهای گلخانهای، وابستگی به منابع فسیلی را نیز کاهش میدهد.
مزایا و معایب نرمال بوتانول
مزایا:
حلالیت بالا در ترکیبات آلی و برخی محلولهای آبی
پایداری شیمیایی و حرارتی مناسب در فرآیندهای صنعتی
سمیت پایینتر نسبت به برخی حلالهای مشابه
قابلیت تجزیهپذیری زیستی و سازگاری نسبی با محیط زیست
کاربرد گسترده در تولید استرها، رزینها و مواد افزودنی شیمیایی
معایب:
اشتعالپذیری بالا و نیاز به رعایت دقیق اصول ایمنی
تحریک پوست، چشم و دستگاه تنفسی در صورت تماس مستقیم
احتمال افزایش هزینه تولید در مقایسه با برخی حلالهای سادهتر
نیاز به تهویه مناسب در هنگام استفاده در محیطهای بسته
نحوه نگهداری و حمل نرمال بوتانول
به دلیل خاصیت اشتعالپذیری بالا، نگهداری و حمل نرمال بوتانول باید با رعایت کامل نکات ایمنی انجام شود. این ماده باید در ظروف فلزی یا پلیاتیلنی مقاوم و دربسته، دور از منابع حرارتی و جرقه نگهداری شود.
محیط انبار باید خنک، خشک و دارای تهویه مناسب باشد تا از تجمع بخارات جلوگیری گردد. همچنین لازم است هنگام کار با این ماده، از تجهیزات ایمنی مانند دستکش مقاوم، عینک و ماسک فیلتردار استفاده شود.
در حملونقل، رعایت مقررات بینالمللی مواد خطرناک و استفاده از تانکرهای مجهز به سیستم ایمنی الزامی است.
راهنمای خرید نرمال بوتانول
در زمان خرید نرمال بوتانول، توجه به درجه خلوص، برند تولیدکننده و شرایط بستهبندی اهمیت بالایی دارد. برای کاربردهای صنعتی معمولاً از نرمال بوتانول با خلوص ۹۹٪ استفاده میشود. همچنین، انتخاب تأمینکنندهای معتبر تضمینکننده کیفیت و اصالت محصول خواهد بود.
شرکت پایا صنعت توانا به عنوان یکی از تأمینکنندگان معتبر مواد شیمیایی در ایران، انواع نرمال بوتانول را با خلوصهای مختلف و از برندهای معتبر جهانی عرضه میکند. این شرکت با تکیه بر تجربه گسترده در حوزه تأمین مواد اولیه شیمیایی، آماده ارائه مشاوره فنی، آنالیز محصول و قیمت رقابتی به مشتریان خود در صنایع مختلف است.
جمعبندی
نرمال بوتانول به عنوان یکی از پرکاربردترین الکلهای صنعتی، نقشی کلیدی در تولید بسیاری از محصولات شیمیایی، دارویی و صنعتی ایفا میکند. ویژگیهایی مانند حلالیت بالا، پایداری مناسب و سازگاری زیستمحیطی، آن را به گزینهای ایدهآل برای استفاده در فرآیندهای مختلف تبدیل کرده است. با توجه به اهمیت کیفیت و خلوص در عملکرد این ماده، انتخاب تأمینکننده معتبر اهمیت فراوانی دارد.
اگر به دنبال خرید نرمال بوتانول با کیفیت بالا و قیمت مناسب هستید، پایا صنعت توانا با ارائه محصولات استاندارد و خدمات تخصصی، همراه مطمئن شما در تأمین مواد شیمیایی صنعتی خواهد بود.
برای دریافت اطلاعات بیشتر و استعلام قیمت روز، میتوانید با کارشناسان فروش این مجموعه تماس بگیرید.
